Język polski

Materiał do zajęć w II semestrze roku szkolnego 2019/2020

 

Mareriał do zajęć 14.03.2020

 

  1. Tu jest moje i twoje miejsce… Epopeja Orzeszkowej na dużym ekranie.

Twórcy filmu • Adaptacja powieści a pierwowzór literacki wykład w podręczniku, s. 290; Nad Niemnem w reż. Z. Kuźmińskiego; kadr z filmu Z. Kuźmińskiego Nad Niemnem (podręcznik, s. 291) 3 S Omówienie Nad Niemnem jako przykładu wiernej adaptacji filmowej

  1. Idź na mogiłę ojca … Dyskusja o patriotyzmie w Nad Niemnem .

Popowstaniowe rozterki pokoleń Polaków • Pytania o kształt patriotyzmu • Postawy bohaterów dotyczące sprawy narodowej • Spór między rodzicami a dziećmi wykład w podręczniku, s. 293; E. Orzeszkowa Nad Niemnem (podręcznik, s. 293–295, 296); A. Grottger Bitwa (podręcznik, s. 294); kadr z filmu Z. Kuźmińskiego Nad Niemnem (podręcznik, s. 297) 1 1 Omówienie różnych poglądów dotyczących działań na rzecz ojczyzny.

8.W korczyńskim dworze… Obraz dworu u Orzeszkowej i Mickiewicza.

Nawiązania do romantycznych toposów i motywów w literaturze pozytywizmu • Kultura szlacheckiego dworu • Literackie postacie realizmu w kreacjach dworu szlacheckiego wykład w podręczniku, s. 298; E. Orzeszkowa Nad Niemnem (podręcznik, s. 298–299, 300–301); A. Mickiewicz Pan Tadeusz (podręcznik, s. 302); dwór ze skansenu w Sierpcu (podręcznik, s. 299); N. Orda Ubiel. Dwór Moniuszków (podręcznik, s. 301) 1 1 Porównanie sposobu wykorzystania toposu „białego dworku” w literaturze romantycznej i pozytywistycznej.

  1. Jak być powinno… Program pozytywizmu polskiego w powieści Orzeszkowej Pozytywistyczne ideały i hasła w literaturze epoki – ich realizacja i rozrachunek z nimi • Program pozytywizmu w Nad Niemnem .
  • Galeria pozytywistów i pozytywistek w powieści wykład w podręczniku, s. 304–305; E. Orzeszkowa Nad Niemnem (podręcznik, s. 305–307 oraz całość powieści); J. Fałat Zbieranie chmielu (podręcznik, s. 306) 1 Zinterpretowanie powieści Orzeszkowej jako apoteozy pozytywistycznych wartości 54. Nie ma domu … Obraz domów dzieciństwa w poezji współczesnej Nawiązania do pozytywistycznych toposów i motywów w literaturze współczesnej • Motyw domu rodzinnego • Przykład literatury autobiograficznej • Impresja z pobytu w ruinach dworu • Związki między historią a prywatnością • Mityzacja i idealizacja świata w epopejach Orzeszkowej, Mickiewicza i w wierszu Miłosza C. Miłosz Dwór (podręcznik, s. 308–309); A. Zagajewski Dom (podręcznik, s. 310); S. Kamocki Dworek jesienią (podręcznik, s. 310) 1 Porównanie sposobu wykorzystania toposu „białego dworku” w literaturze romantycznej, pozytywistycznej i współczesnej.

Materiał do zajęć 18,19 04.2020

10.Za co oni mają wszystkich Żydów bić? Przeciw antysemityzmowi.

Próby zrozumienia Innego w literaturze pozytywizmu • Pogromy żydowskie • Potępienie antysemityzmu przez Konopnicką • Cechy gatunkowe noweli wykład w podręczniku, s. 312; M. Konopnicka Mendel Gdański (podręcznik, s. 314–316 oraz całość noweli); A. Gierymski Święto Trąbek (podręcznik, s. 315); M. Gottlieb Żydzi w synagodze (podręcznik, s. 313) 1 Przedstawienie dydaktycznego charakteru noweli Konopnickiej .

  1. Obowiązki względem ludzkości i cywilizacji. Hasła pozytywizmu w felietonie
  • Dziennikarska działalność Prusa • Felieton jako gatunek publicystyczny 1 Określenie roli publicystyki w propagowaniu haseł pozytywistycznych Język polski Nowe zadania literatury i prasy – pisarze i publicyści jako propagatorzy pozytywistycznego programu społecznego wykład w podręczniku, s. 317; B. Prus Kroniki – Jubileusz i współczesność (podręcznik, s. 318–320); F. Kostrzewski Czytelnicy dzienników w Warszawie (podręcznik, s. 317)
  1. Powieściowe traktaty moralne. Poetyka realizmu.

Mikrokosmos powieści realistycznej • Twórcy powieści realistycznej • Cechy realizmu literackiego wykład w podręczniku, s. 323–324; M. Głowiński Powieść i autorytety (podręcznik, s. 324–326); E. Degas Portret rodzinny (rodzina Bellellich), podręcznik, s. 325 1 Umiejętność czytania ze zrozumieniem wypowiedzi popularnonaukowej.

  1. Cały ten świat lalek… Poetyka polskiej powieści realistycznej Mikrokosmos powieści realistycznej • Geneza Lalki • Wokół tytułu powieści • „Wielogłosowość” powieści • Różne rodzaje narracji • Topos theatrum mundi • Lalka jako „mieszczański traktat moralny” wykład w podręczniku, s. 327–328; B. Prus Lalka (podręcznik, s. 328–329 oraz całość powieści); J. Kochanowski O żywocie ludzkim (podręcznik, s. 330); Dworzec Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w Warszawie (podręcznik, s. 329) 1 Omówienie rozwiązań narracyjnych i kompozycyjnych zastosowanych w powieści Prusa.
  2. I Bóg wie, co by dla kraju mógł zrobić taki jak on człowiek… Wokulski jako bohater nowych .

Poznawanie człowieka w prozie realizmu – portrety psychologiczne bohaterów literackich, jednostka wobec społeczeństwa nowoczesnego • Wokulski – self-made man, wzorcowy bohater epoki pozytywizmu • Wokulski jako organicznik i człowiek angażujący się w pracę u podstaw B. Prus Lalka (podręcznik, s. 331–333 oraz całość powieści); A. Gierymski Powiśle (podręcznik, s. 333) 1 Scharakteryzowanie Wokulskiego jako człowieka epoki pozytywizmu.

  1. Zmarnowaliście życie moje… Zatruliście dwa pokolenia!

Miłość w czasach nieromantycznych Bohaterowie prozy realistycznej w poszukiwaniu wartości • Pozytywistyczne nawiązanie do romantycznego idealizmu • Obecność romantycznych tekstów w pamięci pozytywistycznych autorów • Rola poezji Mickiewicza w kształtowaniu miłosnych wyobrażeń Wokulskiego • Główny bohater: pozytywista czy romantyk wykład w podręczniku, s. 335; B. Prus Lalka (podręcznik, s. 335–338 oraz całość powieści); W. Czachórski Dama w liliowej sukni (podręcznik, s. 337) 1 Scharakteryzowanie Wokulskiego jako romantyka .

 16 Z komórki przy sklepie do buduaru hrabiny, co za skok!… Obraz społeczeństwa w Lalce

Pozytywistyczne ideały i hasła w literaturze epoki – ich realizacja i rozrachunek z nimi • Obraz społeczeństwa • Charakterystyka poszczególnych grup społecznych • Bohaterowie pozytywizmu wykład w podręczniku, s. 340; B. Prus Lalka (podręcznik, s. 341–342 oraz całość powieści); A. Gierymski W altanie (podręcznik, s. 341); infografika Bohaterowie pozytywizmu (podręcznik, s. 344–345) 1 1 Przedstawienie oceny polskiego społeczeństwa dokonanej w powieści Prusa.

  1. Przypnę ludzkości skrzydła… Utopia naukowa w Lalce Bohaterowie prozy realistycznej w poszukiwaniu wartości
  • XIX-wieczna rewolucja przemysłowa • Wizja scjentystycznej utopii • Idealiści i ich marzenia w powieści Prusa wykład w podręczniku, s. 346; B. Prus Lalka (podręcznik, s. 346–348 oraz całość powieści); J.-A. Gervais Perpetuum mobile (podręcznik, s. 347) Miniprzewodnik. Miasta XX wieku (podręcznik, s. 350) 1 Omówienie sposobu postrzegania nauki i naukowców w powieści Prusa

Materiał do zajęć 9,10.05.2020

  1. Stylowe zróżnicowanie języka polskiego Środowiskowe zróżnicowanie polszczyzny Styl jako sposób wyrażania myśli w mowie i piśmie Najważniejsze style użytkowe polszczyzny
  • Język a styl • Odmiany języka • Style funkcjonalne polszczyzny • Styl publicystyczny wykład w podręczniku, s. 351–352, 353; B. Prus Lalka (podręcznik, s. 352); A. Tuszyńska Rosjanie w Warszawie (podręcznik, s. 353–354); Sobór na Placu Saskim w Warszawie (podręcznik, s. 354) 1 J Poznanie najważniejszych odmian polszczyzny i najważniejszych stylów funkcjonalnych
  1. Wszyscy chorujemy na nerwy… Pozytywistyczne rewizje Jana Tomkowskiego

Poznawanie człowieka w prozie realizmu – portrety psychologiczne bohaterów literackich, jednostka wobec społeczeństwa nowoczesnego Poznawanie człowieka w prozie realizmu – portrety psychologiczne bohaterów literackich, jednostka wobec społeczeństwa nowoczesnego • Nieszablonowe spojrzenie na bohatera literackiego • Psychologiczny portret bohatera J. Tomkowski Neurotyczni bohaterowie Prusa (podręcznik, s. 356–359); kadr z filmu W.J. Hasa Lalka (podręcznik, s. 358) 1 Umiejętność czytania ze zrozumieniem wypowiedzi popularnonaukowej.

  1. Wzorzec damy i rycerza. Emancypacja w oczach feministki

Mizogini i feminiści – autorzy prozy realistycznej o kobietach • Role płciowe wyznaczane przez kulturę • Szlachecko-rycerski kontrakt płci • Zmieniające się relacje między rycerzem a damą 1 Umiejętność czytania ze zrozumieniem wypowiedzi popularnonaukowej Język polski | A. Grottger Powitanie powstańca (podręcznik, s. 361), Po powstaniu (podręcznik, s. 362); M.E. Andriolli Pan Tadeusz z ręką na temblaku (podręcznik, s. 362)

  1. Prawdziwy koniec XIX wieku. Wędrówka po motywach i tematach pozytywizmu
  • Tematyka utworów literackich XIX w. • Przestrzenie literackie • Zadania literatury infografika Miejsca pozytywistów (podręcznik, s. 280–281); infografika Bohaterowie pozytywizmu (podręcznik, s. 344–345); wykład w podręczniku, s. 381–384; A. Gierymski Brama na Starym Mieście (podręcznik, s. 381), Piaskarze (podręcznik, s. 383); W. Podkowiński Powrót ze spaceru (podręcznik, s. 384); wybrane fotografie dzieł sztuki epoki pozytywizmu (znalezione np. w internecie);

Materiał do zajęć 06.06.2020

22.Pozytywizm. Synteza wiadomości na temat literatury pozytywistycznej

 Synteza wiadomości na temat literatury pozytywistycznej polecenia na koniec działu (podręcznik, s. 402) 1 1. Wypowiedzi pisemne • Piszemy rozprawkę • Piszemy interpretację B. Prus Lalka, przykładowy plan wypracowania (podręcznik, s. 385–388) 2 M Ćwiczenie umiejętności pisania rozprawki. Przygotowanie do części pisemnej egzaminu maturalnego na poziomie podstawowym Umiem więcej. Wypowiedź ustna • Opracowujemy wypowiedź ustną zadanie 1. (I. Krasicki Wół minister, przykładowa realizacja, podręcznik, s. 397–399); zadanie 2. (B. Prus Lalka, przykładowa realizacja, podręcznik, s. 399–401)